Σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας που πραγματοποι�?θηκε στις ΗΠΑ, σε δείγμα 30.000 ατόμων, το 93% των γυναικών και το 82% των ανδρών νοιάζονται για την εμφάνισ�? τους, ενώ ένα ποσοστό που κυμαίνεται από 0,8% ως 2,2% του γενικού πληθυσμού εκδηλώνει την κλινικά ακραία μορφ�?.

Από τους ασθενείς αυτούς, ένα ποσοστό τουλάχιστον 80% αναφέρει αυτοκτονικό ιδεασμό (δηλ. έχει την ιδέα της αυτοκτονίας), το 24-28% έχει κάνει απόπειρες αυτοκτονίας και το 0,3% αυτοκτονεί.

�?α παραπάνω στοιχεία, που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του 3ου Πανελλ�?νιου Συνεδρίου Γνωσιακών Ψυχοθεραπειών, το οποίο πραγματοποι�?θηκε, πρόσφατα, στη Θεσσαλονίκη, χαρακτηρίστηκαν «ιδιαίτερα ανησυχητικά».

�?α συμπτώματα της διαταραχ�?ς σωματικ�?ς δυσμορφίας

Η διαταραχ�? σωματικ�?ς δυσμορφίας χαρακτηρίζεται από μια έντονη ενασχόληση με ένα ανύπαρκτο �? έλασσον σωματικό μειονέκτημα, που οδηγεί σε σημαντικού βαθμού δυσφορία και δυσλειτουργικότητα.

«Η διαταραχ�? σωματικ�?ς δυσμορφίας έχει ως κεντρικό σύμπτωμα την έντονη ενασχόληση του ασθενούς με ένα υποτιθέμενο σωματικό ελάττωμα. �?ο ‘ελάττωμα' αυτό μπορεί να είναι μικρό αλλά παρατηρ�?σιμο �? να αποτελεί μία μόλις υποσημαινόμενη ανατομικ�? διαφοροποίηση από το μέσο όρο, την οποία μόνο ο ασθεν�?ς αντιλαμβάνεται και αξιολογεί ως μειονέκτημα» ανέφερε ο λέκτορας της Β' Ψυχιατρικ�?ς Κλινικ�?ς του Πανεπιστημίου Αθηνών Ιωάννης Μιχόπουλος, στη διάρκεια στρογγυλού τραπεζιού που πραγματοποι�?θηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου.

Πολλές φορές, η διαταραχ�? αυτ�? αφορά το πρόσωπο του ασθενούς, αλλά μπορεί να αφορά και οποιοδ�?ποτε άλλο σημείο του σώματος.

Σύμφωνα με τον κ. Μιχόπουλο, η διαταραχ�? σωματικ�?ς δυσμορφίας εμφανίζεται συν�?θως κατά την εφηβεία. Οι ασθενείς επισκέπτονται συχνά δερματολόγους και πλαστικούς χειρουργούς, προσπαθώντας να απαλλαγούν από την ανησυχία τους για το σωματικό τους μειονέκτημα.

«Οι ασθενείς εξετάζουν ψυχαναγκαστικά την ‘ατέλειά' τους για πολλ�? ώρα καθημερινά, συχνά μπροστά στον καθρέπτη και υιοθετούν συμπεριφορές συγκάλυψης �? και αποφυγ�? των κοινωνικών επαφών, αφού θεωρούν ότι οι άλλοι θα τους χλευάσουν γι αυτ�?ν. Η επίπτωση στη λειτουργικότητα είναι σημαντικ�?, όπως υψηλός είναι και ο αυτοκτονικός κίνδυνος» επισ�?μανε ο κ. Μιχόπουλος.

Θεραπεύεται η διαταραχ�? σωματικ�?ς δυσμορφίας;

Αν και μέχρι πρόσφατα υπ�?ρχε η εντύπωση ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη η θεραπεία αυτ�?ς της διαταραχ�?ς, η εικόνα αυτ�? φαίνεται να αλλάζει.

«Μια σειρά παρατηρ�?σεων και μελετών υποστηρίζουν ότι οι περισσότερες περιπτώσεις διαταραχ�?ς σωματικ�?ς δυσμορφίας μπορούν να ωφεληθούν με φαρμακοθεραπεία �? ψυχοθεραπεία» εξ�?γησε ο ψυχίατρος, διευθυντ�?ς του Ελληνικού Κέντρου Ψυχικ�?ς �?γιειν�?ς και Ερευνών-Παράρτημα Πάτρας, Στέφανος Κούλης.

Η παρουσία σοβαρ�?ς κατάθλιψης �? αυτοκτονικότητας στα άτομα που παρουσιάζουν διαταραχ�? σωματικ�?ς δυσμορφίας καθιστούν ουσιαστικό το ρόλο της φαρμακευτικ�?ς θεραπείας. «Συχνά, απαιτείται μεγαλύτερη του συν�?θους δοσολογία, μεγαλύτερος χρόνος δοκιμ�?ς της αποτελεσματικότητας και μεγαλύτερος χρόνος διάρκειας της θεραπείας μετά την ύφεση των συμπτωμάτων» ανέφερε ο κ. Κούλης.

Όσον αφορά την ψυχοθεραπεία, εξ�?γησε ότι η γνωσιακ�? ψυχοθεραπεία αποτελεί θεραπεία εκλογ�?ς και η εφαρμογ�? της, όπως και της φαρμακοθεραπείας, προϋποθέτει τη σύμπλευση του ασθενούς, στον οποίο όμως, συν�?θως, απουσιάζει η ευαισθησία.

«Η έρευνα για την αποτελεσματικότητα των διαφόρων επεμβάσεων στη διαταραχ�? σωματικ�?ς δυσμορφίας βρίσκεται σε πρώιμα στάδια και θα απαιτηθεί αρκετ�? μελλοντικ�? ερευνητικ�? προσπάθεια για την εξαγωγ�? ασφαλών συμπερασμάτων» κατέληξε ο κ. Κούλης.